Gaan pilots hun doel voorbij?

Blog

Gedragsinterventies worden vaak getest in pilotvorm, met als doel om het daarna op grotere schaal uit te kunnen rollen. Die interventies worden ingezet op allerlei gebieden: klimaatadaptatie, verkeersveiligheid, energiebesparing, mobiliteit... Steeds vaker komen er echter negatieve reacties op de effectiviteit van gedragsinterventies als deze niet werken. Er wordt dan geconcludeerd dat nudging niet werkt, of dat gedrag lang niet altijd de oplossing is. Wij vinden het gevaarlijk dat dit soort conclusies worden getrokken en pleiten voor een andere aanpak als het om gedrag gaat. Want als we zo doorgaan, gaan we er nooit uithalen wat erin zit. Gedragsinzichten bieden zoveel kansen, maar we maken hier maar weinig gebruik van.

Ten eerste is het doel van een pilot vaak al te ambitieus. “We testen de interventie eerst in een pilot. Hierna rollen we hem uit op grotere schaal”. Wat een verwachtingen! We bedenken iets en verwachten dat we gelijk raak schieten. Dit is de ideale interventie, die we de komende tig jaar kunnen gebruiken zodat het gedrag is veranderd en wij niets meer hoeven te doen. Wat als we nu verschillende pilots zouden uitvoeren. Allemaal pilots met net een andere insteek, maar hetzelfde doel. Leren van de resultaten van deze pilot, en vervolgens de leerpunten verwerken in de strategie voor de lange termijn.

Over die langetermijnstrategie gesproken, daar ontbreekt het nogal eens aan. Want zo’n pilot zou eigenlijk al onderdeel moeten zijn van een groter plan. Welk doel hebben we voor de komende vijf tot tien jaar? Welke doelgroepen horen daarbij? En welke pilots kunnen we hieronder hangen? Gedrag veranderen is vaak een meerjarenplan, waarbij constant moet worden bijgestuurd. Waarbij we constant op andere doelgroepen richten. Beginnen bij de innovators en de early adopters, en steeds een stapje verder gaan. Na een aantal jaar heb je dan een hoop bereikt!

Ik begrijp echter wel dat mensen soms wat verward raken over wat nu wat is. Want het principe van nudging gaat er toch juist om dat we met een kleine verandering een groots effect behalen? Dat is zeker waar. En in sommige gevallen is een kleine aanpassing ook genoeg om vele mensen aan te zetten tot ander gedrag.

Echter moeten we nudging niet verwarren met gedragsvraagstukken in het algemeen. Nudging is één tool die we in onze toolbox hebben. Maar in veel gevallen is dit lang niet voldoende om een duurzame gedragsverandering te bereiken. Het klinkt dan wel leuk en je maakt er de blits mee, maar als je complexe (gedrags)problemen wilt aanpakken, zullen gedragwetenschappers zich moeten buigen over een strategie voor meerdere jaren.

Jullie horen het goed, er is werk aan de winkel. Het tijdperk van de leuke nudge is voorbij, net als die van de vluchtige bewustwordingscampagne. We moeten met zijn allen gaan kijken naar een gedegen aanpak. Wel met pilots in ons plan, maar niet met pilots als hoofddoel. Want als we zo doorgaan, gooien we waardevolle inzichten weg. En ook ons geld.

Hoe kan SHIFT mij helpen?

In een strategiesessie helpen we je om te kijken welke aanpak voor jou de beste is. Het gesprek is geheel vrijblijvend.

Aanmelden nieuwsbrief