We mochten een artikel schrijven in de GRAM naar aanleiding van de inspiratiegids containerstickers! GRAM is het vakblad van de NVRD en komt 10 x per jaar uit. Lees de volledige uitgave hier.

Containerstickers zijn niet altijd het favoriete onderdeel van een afvalcampagne. Dat terwijl containerstickers het perfecte middel zijn om direct het gedrag van inwoners te kunnen veranderen, of het nu gaat om afvalscheiding of bijplaatsing. Onderzoeks- en adviesbureau SHIFT stelde een inspiratiegids samen waarbij stap voor stap de ingrediënten van een effectieve containersticker worden besproken. De gids is gebaseerd op theorie vanuit de
gedragsverandering.

Je kunt een containersticker zien als een recept. Om een effectieve sticker te maken heb je de juiste ingrediënten nodig. Ten eerste is de probleemverkenning belangrijk. Voordat je een sticker ontwerpt, is het belangrijk om eerst te onderzoeken wat precies het probleem is dat je wilt aanpakken. Waarom is dit een probleem? Welke motivaties en weerstanden zijn er bij de inwoner? En wat heb je al gedaan om het probleem aan te pakken? Deze vragen helpen je om een helder beeld te krijgen van de juiste aanpak.

Daarnaast is het belangrijk om rekening te houden met onbewuste verwerking van de informatie die op de sticker staat. Dit is nodig om gedrag te kunnen beïnvloeden. Door de informatie op je sticker zo simpel mogelijk te houden, is de informatie gemakkelijk te verwerken op onbewust niveau. Zo hoeven mensen niet na te denken over de informatie. 95% van ons gedrag komt namelijk onbewust tot stand. Door informatie simpel te houden kun je die 95% dus een stuk gemakkelijker beïnvloeden.

Voorbeelden van positieve benadering

In de gids staan heldere praktijkvoorbeelden van containerstickers die worden gebruikt in Nederlandse gemeenten, zoals die van de gemeente Rotterdam.

De gemeente Rotterdam gebruikt een positieve benadering: er wordt weergegeven wat er in deze situatie van je verwacht wordt.
De informatie wordt ondersteund met een afbeelding die aansluit op de tekst. Hierdoor is het makkelijk om de informatie zowel bewust als onbewust te verwerken. De boodschap heeft hierdoor een nog groter effect op gedrag.

Ook de gemeente Hoogeveen gebruikt een positieve boodschap. Door de tekst ‘opgeruimd staat netjes’ worden mensen herinnerd aan het idee van een opgeruimde omgeving. Hierdoor zullen ze zelf sneller ook zorgen dat de omgeving is opgeruimd. Er wordt daarnaast gevraagd wat er van de inwoner
verwacht wordt, in de vorm van een call to action: Graag losse zakken in de container gooien. Nergens wordt genoemd wat niet mag. Hierdoor blijft de
boodschap positief en wordt weerstand voorkomen.

De gemeente Amstelveen speelt in op het sociale aspect van de mens. Mensen hechten veel waarde aan wat anderen doen. Zij zien het gedrag van anderen dan ook als een norm. Op de sticker krijgen de inwoners informatie over wat de meeste mensen uit deze buurt doen, namelijk het restafval in de container gooien in plaats van ernaast zetten. Zo worden inwoners gestimuleerd om het goede voorbeeld te volgen en is de kans groot dat ze geen afval meer bij de container plaatsen.

Natuurlijk is het ook handig om te weten wat het effect van het ontwerp van de sticker is op het gedrag van de doelgroep. Heeft de sticker geleid tot een betere afvalscheiding? Of is er daadwerkelijk minder afval bijgeplaatst? Om hierachter te komen is het opzetten van een experiment aan te raden. Denk aan een voor- en nameting of een vergelijking tussen een controle en een experimentele groep. Hoe je zo’n experiment precies opzet wordt in de gids uitgelegd.

Meer lezen?
Dit is slechts een greep uit de tips die in de containerstickergids staan. Meer leuke voorbeelden van campagnes met effectieve gedragstechnieken zijn in de gids te vinden. Deze is gratis te downloaden via de kennisbibliotheek van het Vang .